Cultuur in de Spiegel - Aanleiding

Inleiding | Met CiS aan de slag | Theorie | Onderzoek | Wie | Nuttige links en documenten | Nieuws | Information in English | Contact

 

Aanleiding voor het onderzoek in Vlaanderen

Het onderzoek "Cultuur in de Spiegel - Vlaanderen" is een studie die werd uitgevoerd in opdracht van de Vlaamse onderwijsoverheid. Het onderzoek kwam er omdat op een aantal punten onduidelijkheid bestaat over de inhoud, functies en doelen van cultuureducatie.

 

Wat is cultuureducatie?
Over de inhoud van cultuureducatie bestaan veel vragen binnen de onderwijspraktijk en -beleid. Een paar voorbeelden:

  • welke (intrinsieke en extrinsieke) functies vervullen kunsteducatie en het kunst(vak)-onderwijs?
  • wat is (doet) kunst dat geen enkele andere vorm van cultuur is (doet)?
  • welke relatie bestaat er tussen leren over en met kunst, leren over en met erfgoed, media-educatie, literatuuronderwijs, enz.?
  • welk verband is er tussen de verschillende artistieke en culturele disciplines in het onderwijs (bv. dans, muziek, drama, literatuur, beeldende kunst, audiovisueel, e-cultuur)?
  • past dat allemaal onder de noemer van cultuureducatie?
  • welke inzichten, vaardigheden en attitudes zijn waardevol om via cultuureducatie na te streven bij kinderen en jongeren?
  • ....

 

Curriculaire discontinuïteit
Cultuureducatie wordt vandaag vaak op een versnipperde manier in de klas- en schoolpraktijk ingebracht. We spreken van curriculaire discontinuïteit.

Dat betekent vooreerst dat er geen integratie is van cultuureducatie in de verschillende vakken en vakinhouden. Cultuureducatie is niet terug te vinden in de volledige breedte van het curriculum. Het wordt vaak herleid tot één of enkele disciplines, (vak)inhouden of leerkrachten.

Ten tweede, wat leerlingen leren over en door middel van cultuur gebeurt vaak niet doorlopend (d.w. zonder onderbreking). De aandacht voor cultuur is niet continu maar bijvoorbeeld verbonden aan tijdelijke projecten.

Ten derde ontbreekt bij cultuureducatie ook vaak een beredeneerde manier om eerst A te behandelen, daarna B, daarna C... De leerprocessen in de verschillende onderwijsjaren en -niveaus bouwen daardoor niet altijd op elkaar voort.

 

Aansluiting bij ontwikkeling en vermogen
Het is belangrijk dat cultuureducatie aansluit bij de cognitieve ontwikkeling van leerlingen en rekening houdt met individuele, sociale en culturele verschillen. Cultuureducatie dient bovendien niet alleen mee te evolueren met de leerling, maar net zozeer met de contemporaine (jeugd)cultuur zelf (die snel verandert onder invloed van mondialisering, beeldcultuur, multiculturalisme, enz.).

 

Voorganger Nederland
In 2008 startte de Universiteit van Groningen met het onderzoek "Cultuur in de Spiegel" (www.cultuurindespiegel.nl). Doel van het onderzoek was de bovenstaande kwesties van definiëring, discontinuïteit en aansluiting uit te klaren. Eind 2013 eindigde dat Nederlandse onderzoek. 

Omdat de basisdoelstellingen van het Nederlandse onderzoek ook aan de orde zijn in Vlaanderen (zie o.m. het zogenaamde Bamfordrapport van 2007) werd al in een vroeg stadium van het Nederlandse onderzoek (in 2009) een samenwerkingsovereenkomst tussen de Vlaamse overheid en de Universiteit van Groningen gesloten. Naast inzage in de Nederlandse onderzoeksresultaten werd een procedure gestart voor een gelijkaardig onderzoek in Vlaanderen.

 

Terug naar onderzoek